W niedzielę 1 listopada przed południem w zakładzie recyklingu Stena Recycling na terenie przemysłowym Ausenfjellet w Lillestrøm pod Oslo wybuchł silny pożar. Według policji zapaliły się nieposortowane elektrośmieci, m.in. baterie litowe. Przez długi czas groziło, że ogień przejdzie na sąsiednie budynki. To nie przypadek: w norweskich zakładach recyklingu baterie są najczęstszą przyczyną pożarów, a większość z nich trafia tam, bo ktoś wyrzucił je do zwykłych śmieci.
🔥 Lillestrøm, 1.11
11:37
zgłoszenie pożaru
🔋 Baterie
60%
pożarów w zakładach recyklingu (2024)
🗑️ Ze zwykłych śmieci
64%
pożarów wywołanych przez baterie
🆓 Oddanie baterii
0 kr
w sklepie, bez zakupu
Spis treści
1. Co się stało w Lillestrøm
Niedziela, 11:37Policja dostaje zgłoszenie o pożarze w zakładzie Stena Recycling na Ausenfjellet. Ogień jest silny, nad terenem unosi się dużo dymu.
Akcja gaśniczaPrzez długi czas grozi, że ogień przejdzie na pobliskie budynki. Dwóch pracowników pomaga strażakom wywozić płonące odpady ładowarką kołową.
PopołudniePożar jest ugaszony, a to, co się paliło, wywieziono z budynku. Strażacy dogaszają pogorzelisko i sprawdzają, czy ciepło nie przeszło na sąsiednie obiekty.
PrzyczynaWedług policji ogień pojawił się w nieposortowanych elektrośmieciach, w tym w bateriach litowych. Zakład przyjmuje do recyklingu m.in. elektronikę, baterie i odpady niebezpieczne.
W relacjach z akcji nie było informacji o osobach rannych. Lillestrøm leży ok. 20 km na północny wschód od centrum Oslo.
2. Dlaczego baterie wywołują pożary
Organizacja branżowa Norsk Industri co roku zbiera dane o pożarach w firmach zajmujących się recyklingiem. W 2024 roku 16 firm zgłosiło 459 pożarów i ich zarzewi. Baterie były przyczyną 60% z nich, a gdy przyczynę udało się ustalić – aż 86%.
⚡
Resztka energii
Nawet „pusta” bateria ma w sobie trochę energii. Gdy jej bieguny dotkną metalu albo innej baterii, może dojść do zwarcia, iskry i pożaru.
🗜️
Zgniatanie
Bateria w zwykłych śmieciach jest zgniatana w śmieciarce i w sortowni. Uszkodzona bateria litowa może się zapalić.
🚛
Co tydzień
Według gminy Asker w Norwegii co tydzień palą się gdzieś śmieciarki albo zakłady przetwarzania odpadów – najczęściej przez źle wyrzucone baterie.
3. Gdzie oddać baterie i elektrośmieci
Sklep, który sprzedaje baterie
Musi za darmo przyjąć zużyte baterie tego rodzaju, jaki sprzedaje – nie musisz nic kupować. Pojemniki na baterie stoją często przy kasach w supermarketach i na stacjach benzynowych.
Sklep z elektroniką
Za darmo przyjmie zużyty sprzęt tego typu, jaki ma w ofercie. Sklep z powierzchnią sprzedaży ponad 400 m² musi też przyjąć każdą drobną elektronikę do 25 cm – nawet jeśli nigdy jej nie sprzedawał.
Stacja recyklingu gminy
Gjenvinningsstasjon (w Oslo także gjenbruksstasjon i minigjenbruksstasjon) przyjmuje baterie, elektrośmieci i odpady niebezpieczne. Adresy i godziny otwarcia są na stronie Twojej gminy.
Czerwona skrzynka (rødboks)
Część gmin wydaje mieszkańcom czerwone skrzynki na baterie, drobną elektronikę i odpady niebezpieczne – zabiera się je razem ze śmieciami albo oddaje na stacji.
Bateria ukryta w środkuWiele rzeczy ma wbudowaną baterię: zabawki, radia, elektryczne szczoteczki do zębów, słuchawki, jednorazowe e-papierosy czy kartki z melodią. Takie rzeczy oddaje się jako elektrośmieci, nie do zwykłych śmieci. Z kartki z melodią wyjmij baterię, zanim wrzucisz ją do papieru. O tym, jak działa zwrot butelek i puszek: pant w Norwegii.
4. Jak przechowywać zużyte baterie w domu
✅ Warto
- zaklejać bieguny taśmą od razu, gdy odkładasz baterię – szczególnie litowe i 9 V
- mieć jedno stałe miejsce, np. słoik lub pudełko, a obok rolkę taśmy
- oddawać baterie regularnie, zanim się nazbierają
- uszkodzoną lub spuchniętą baterię odłożyć z dala od rzeczy łatwopalnych i jak najszybciej oddać na stacji recyklingu
❌ Nie rób
- nie wyrzucaj baterii do zwykłych śmieci (restavfall) ani do papieru
- nie trzymaj ich luzem razem z kluczami, monetami czy innymi bateriami
- nie ładuj baterii, która jest spuchnięta, gorąca albo uszkodzona
- nie wyrzucaj elektroniki z wbudowaną baterią do pojemnika na metal czy plastik
Gdy bateria się zapaliDzwoń pod 110 (straż pożarna). Bateria litowa potrafi się zapalić ponownie nawet po pozornym ugaszeniu. Kiedy dzwonić pod który numer: 112, 113, 110 w Norwegii. Szkody po pożarze w domu pokrywa zwykle ubezpieczenie mieszkania – ubezpieczenia w Norwegii.
5. Słowniczek
EE-avfall
elektrośmieci (zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny)
litiumbatteri
bateria litowa
farlig avfall
odpady niebezpieczne
restavfall
zwykłe (zmieszane) śmieci
gjenvinningsstasjon
stacja recyklingu, punkt zbiórki odpadów
teip polene
zaklej bieguny taśmą
branntilløp
zarzewie pożaru
etterslukking
dogaszanie
Najczęściej zadawane pytania
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| Co się paliło w Lillestrøm? | W niedzielę 1 listopada w zakładzie Stena Recycling na terenie przemysłowym Ausenfjellet zapaliły się nieposortowane elektrośmieci, m.in. baterie litowe. Pożar ugaszono, a strażacy sprawdzali, czy ogień nie przeszedł na sąsiednie budynki. |
| Dlaczego baterie wywołują pożary? | Nawet zużyta bateria ma resztkę energii. Przy kontakcie biegunów z metalem albo przy zgnieceniu w śmieciarce lub sortowni może dojść do zwarcia i pożaru. W 2024 roku baterie wywołały 60% pożarów zgłoszonych przez firmy recyklingowe. |
| Gdzie mogę oddać zużyte baterie? | W każdym sklepie, który sprzedaje baterie danego rodzaju – za darmo i bez zakupu – oraz na gminnej stacji recyklingu (gjenvinningsstasjon) albo do czerwonej skrzynki (rødboks), jeśli gmina ją wydaje. |
| Czy sklep musi przyjąć stary sprzęt elektroniczny? | Tak, za darmo, jeśli sprzedaje sprzęt tego typu. Sklep z powierzchnią sprzedaży ponad 400 m² musi też przyjąć każdą drobną elektronikę do 25 cm, nawet bez zakupu. |
| Czy trzeba zaklejać bieguny baterii? | Tak, to zalecenie gmin i branży recyklingu – szczególnie przy bateriach litowych i 9 V. Zaklejone bieguny nie zewrą się z metalem ani z innymi bateriami. |
| Co zrobić ze spuchniętą baterią? | Nie ładuj jej i nie używaj. Odłóż ją z dala od rzeczy łatwopalnych i jak najszybciej oddaj na stacji recyklingu. Gdy bateria się zapali, dzwoń pod 110. |
Przydatne artykuły powiązane
Artykuł ma charakter informacyjny, na podstawie relacji NRK, statystyki Norsk Industri i przepisów avfallsforskriften. Zasady zbiórki odpadów mogą się różnić między gminami – sprawdź stronę swojej gminy. Zdjęcia z Wikimedia Commons (licencja przy zdjęciu).