Trollstigen

Gdzie znajduje się Trollstigen?

Droga leży w gminie Rauma w okręgu Møre og Romsdal, w zachodniej Norwegii, między Åndalsnes na północy a Valldal na południu. Stanowi fragment drogi krajowej nr 63 i wchodzi w skład Norweskiej Trasy Turystycznej Geiranger–Trollstigen.

Od strony północnej dojeżdża się doliną Isterdalen — płaską, zieloną i otoczoną ścianami, które z dołu wyglądają na nie do przejścia. Dopiero z bliska widać, że droga wcina się w zbocze kolejnymi półkami.

Trollstigen na mapie

Na mapie dobrze widać, dlaczego ta droga w ogóle powstała w takiej formie: trzeba było połączyć dolinę Isterdalen z terenem położonym kilkaset metrów wyżej, a ściana doliny nie zostawiała miejsca na łagodniejsze rozwiązanie.

Jak powstała droga

Budowa trwała osiem lat i zakończyła się w 1936 roku. Drogę otwarto w obecności króla Haakona VII. Powstawała w czasach, gdy prace prowadzono w dużej mierze ręcznie — materiał skalny wybierano z użyciem prostych narzędzi i materiałów wybuchowych, a mury oporowe układano z kamienia pozyskanego na miejscu.

Te kamienne mury są do dziś jednym z najbardziej charakterystycznych elementów trasy. Widać je na zewnętrznej krawędzi zakrętów — to one utrzymują półki, po których biegnie asfalt.

Zakręty mają własne nazwy, pochodzące najczęściej od nazwisk inżynierów i brygadzistów odpowiedzialnych za poszczególne odcinki budowy.

Jak wygląda przejazd

Jedenaście serpentyn pokonuje się w kilkanaście minut, ale nie jest to przejazd, który da się zrobić „w tle”. Droga jest wąska, część zakrętów to ciasne, niemal zawrócone łuki, a po zewnętrznej stronie zaczyna się stroma ekspozycja.

W sezonie ruch bywa duży, w tym autokary i kampery, które na najostrzejszych zakrętach potrzebują całej szerokości jezdni. Zdarza się, że trzeba się zatrzymać i przepuścić pojazd jadący z naprzeciwka.

Wodospad Stigfossen

Wzdłuż serpentyn spada Stigfossen — wodospad o łącznej wysokości ponad 300 metrów. Droga przecina go mostem, z którego widać zarówno część powyżej, jak i kaskadę schodzącą dalej w dół doliny.

Przy dużym przepływie, zwłaszcza wiosną, wodny pył znosi na jezdnię, a przy moście bywa po prostu mokro. To jeden z powodów, dla których ten odcinek wymaga uwagi nawet przy dobrej pogodzie.

Punkt widokowy na szczycie

Na górze, przy przełęczy, znajduje się kompleks z parkingiem, budynkiem obsługi ruchu turystycznego i platformami widokowymi. Platformy wysunięto poza krawędź, tak by można było spojrzeć w dół na całą drabinę serpentyn.

To stąd pochodzi najczęściej publikowane zdjęcie Trollstigen — widok z góry, na którym kolejne zakręty układają się jeden nad drugim. Dojście od parkingu zajmuje kilka minut utwardzoną ścieżką.

Sezon i zamknięcia

Trollstigen jest drogą sezonową. Otwarcie następuje zwykle późną wiosną, a zamknięcie jesienią — dokładne terminy zależą od zalegania śniegu i są co roku inne. Poza sezonem przejazd jest niemożliwy.

Bywa też, że droga zostaje zamknięta w trakcie sezonu. Powodem są zagrożenie obrywami skalnymi oraz prace zabezpieczające na zboczu nad trasą. Takie zamknięcia potrafią trwać dłużej niż kilka dni, dlatego status drogi warto sprawdzić bezpośrednio przed wyjazdem, a nie wyłącznie planując trasę z wyprzedzeniem.

Jak jechać bezpiecznie

Zjazd bywa trudniejszy niż podjazd. Długie hamowanie na stromym odcinku przegrzewa hamulce, dlatego schodzi się na niskim biegu, korzystając z hamowania silnikiem. W kamperze i z przyczepą różnica jest odczuwalna od razu.

Poza tym: ustępuj pojazdom, które potrzebują więcej miejsca na łuku, nie wyprzedzaj, a jeśli za tobą zbiera się kolumna — zjedź w pierwszą zatokę i przepuść. Na tej drodze nikt nie spieszy się do celu, więc jazda wolno jest normą, a nie problemem.

Trollstigen o każdej porze roku

Trollstigen dla fotografów

Najlepsze ujęcie całej trasy to widok z platform na górze — tylko stamtąd widać układ wszystkich zakrętów naraz. Z dołu, z doliny, lepiej wychodzi natomiast skala ściany i wodospad.

• Cała drabina serpentyn z platformy widokowej
• Stigfossen z mostu na trasie
• Kamienne mury oporowe na zewnętrznych łukach
• Pojazd na zakręcie jako skala wielkości
• Dolina Isterdalen z góry, w porannej mgle
• Ściany doliny pod światło późnym popołudniem

Co zobaczyć w okolicy?

Informacje praktyczne

O czym pamiętać

Sam przejazd serpentynami zajmuje kilkanaście minut, ale z postojem na górze i zejściem na platformy warto założyć godzinę do dwóch. Przy planowaniu trasy pamiętaj, że Trollstigen jest odcinkiem sezonowym i bywa zamykany także w środku lata — miej wariant zapasowy. Kampery i pojazdy z przyczepą pokonują tę drogę wolniej, więc przy nich czas przejazdu rośnie.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Trollstigen — droga, która jest celem

Trollstigen należy do nielicznych dróg, które ogląda się dla nich samych, a nie dla tego, dokąd prowadzą. Jedenaście zakrętów, kamienne mury sprzed niemal stu lat i wodospad spadający wzdłuż trasy mieszczą się na dystansie, który pokonuje się w kilkanaście minut.

Warto jednak dać sobie więcej czasu. Największe wrażenie robi nie przejazd, lecz spojrzenie z góry — gdy z platformy widać naraz całą drabinę wciętą w ścianę doliny i rozumie się, ile pracy kosztowało jej zbudowanie.