Aurlandsfjord

Gdzie znajduje się Aurlandsfjord?

Fiord leży w gminie Aurland w okręgu Vestland, w zachodniej Norwegii. Odchodzi na południe od głównego koryta Sognefjordu i kończy się przy miejscowości Flåm. Drugą ważną miejscowością nad fiordem jest Aurland, od której wzięła się nazwa całego akwenu.

Kilka kilometrów dalej na zachód od Aurlandsfjordu odchodzi jeszcze węższy Nærøyfjord, uznawany za jedną z najwęższych odnóg fiordowych w Europie. Oba akweny ogląda się zwykle podczas jednego rejsu.

Aurlandsfjord na mapie

Mapa pokazuje układ, który tłumaczy popularność tego miejsca: dwie wąskie odnogi schodzące z jednego z największych systemów fiordowych świata, a na końcu jednej z nich — Flåm, do którego dochodzi linia kolejowa i zawijają statki.

Aurlandsfjord i Nærøyfjord na liście UNESCO

W 2005 roku obszar obejmujący Nærøyfjord oraz odległy o około 120 kilometrów Geirangerfjord został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako „Fiordy Zachodniej Norwegii”. Uzasadnieniem była wyjątkowa skala i stan zachowania tego typu krajobrazu.

W praktyce oznacza to, że obszar podlega ochronie, a zabudowa i działalność gospodarcza są ograniczone. Dla odwiedzających zmienia to niewiele — poza tym, że krajobraz nad wodą pozostaje w dużej mierze taki, jaki był.

Jak powstał fiord

Aurlandsfjord jest doliną wyżłobioną przez lodowce i zalaną przez morze po ich ustąpieniu. Wąskość tego fiordu wynika z tego, że lód przesuwał się tędy w wąskiej, głęboko wciętej dolinie, pogłębiając ją bardziej, niż poszerzając.

Efektem jest charakterystyczny przekrój: woda ma zaledwie półtora kilometra szerokości, a zbocza po obu stronach wznoszą się na kilkaset metrów, w wielu miejscach niemal pionowo od samego brzegu. Gdy płynie się środkiem fiordu, wrażenie jest takie, jakby przemieszczać się korytarzem.

Flåmsbana — kolej z Flåm do Myrdal

Z Flåm wyrusza Flåmsbana — jedna z najbardziej znanych linii kolejowych świata. Na dwudziestu kilometrach pokonuje różnicę wysokości około 863 metrów, co czyni ją jedną z najbardziej stromych linii normalnotorowych bez zębatki.

Trasa prowadzi doliną w górę, mijając ściany skalne, wodospady i tunele wykute w skale, aż do stacji Myrdal na linii Bergen–Oslo. Przejazd w jedną stronę trwa około godziny, a pociąg zatrzymuje się przy wodospadzie Kjosfossen, gdzie pasażerowie mogą wysiąść na krótki postój.

Dla wielu odwiedzających Flåmsbana jest głównym powodem przyjazdu — kolej i rejs po fiordzie tworzą razem popularną trasę łączącą Oslo z Bergen.

Stegastein — platforma nad fiordem

Nad Aurlandsfjordem, około 650 metrów powyżej lustra wody, zawieszono platformę widokową Stegastein. Konstrukcja wysuwa się na kilkadziesiąt metrów poza zbocze i kończy szklaną barierą opadającą ku dołowi, przez co stojąc na jej końcu, nie widzi się oparcia pod sobą.

Widok obejmuje fiord w obu kierunkach oraz zbocza po przeciwnej stronie. To jeden z niewielu punktów, z których dobrze widać, jak wąski jest ten akwen w stosunku do wysokości otaczających go gór.

Dojazd prowadzi drogą wspinającą się serpentynami od Aurland. Droga jest wąska, a w sezonie obowiązują ograniczenia dla większych pojazdów — autokary i kampery mogą mieć wjazd zabroniony lub ograniczony do określonych godzin.

Undredal i Aurland

Nad fiordem leży Undredal — niewielka wieś przez długi czas dostępna wyłącznie od strony wody. Znana jest z dwóch rzeczy: produkcji koziego sera oraz drewnianego kościoła, uznawanego za jeden z najmniejszych wciąż używanych kościołów w Skandynawii.

Aurland jest większą miejscowością i centrum administracyjnym gminy. To stąd prowadzi droga na Stegastein i dalej na Aurlandsfjellet — wysoko położoną trasę przez góry w stronę Lærdal, otwartą wyłącznie latem.

Rejs po fiordzie

Najpopularniejszy rejs prowadzi z Flåm przez Aurlandsfjord i dalej w Nærøyfjord, do Gudvangen. Trasa pozwala zobaczyć oba akweny w ciągu jednego przejazdu i jest częścią wielu gotowych pakietów turystycznych łączących kolej, autobus i statek.

Na trasie kursują zarówno klasyczne statki wycieczkowe, jak i jednostki elektryczne o cichym napędzie — w wąskim fiordzie różnica jest odczuwalna, bo zamiast pracy silnika słychać wodospady i echo odbijające się od ścian.

Jak dojechać?

Samochodem. Z Oslo do Flåm jedzie się około 5 godzin, z Bergen około 3. Trasa od strony wschodniej prowadzi przez tunel Lærdalstunnelen — najdłuższy tunel drogowy świata, liczący ponad 24 kilometry.

Koleją. Linia Oslo–Bergen zatrzymuje się w Myrdal, skąd Flåmsbana schodzi w dół do Flåm. To najwygodniejszy sposób dotarcia bez samochodu.

Statkiem. Flåm jest portem wycieczkowym i punktem docelowym rejsów po Sognefjordzie.

Aurlandsfjord o każdej porze roku

Aurlandsfjord dla fotografów

Wąski fiord jest trudny fotograficznie z poziomu wody — ściany zasłaniają światło i trudno zmieścić całość w kadrze. Najlepsze ujęcia powstają z góry, zwłaszcza ze Stegastein i z drogi prowadzącej na Aurlandsfjellet.

• Fiord z platformy Stegastein, z widoczną krzywizną szklanej bariery
• Statek na wodzie jako skala szerokości fiordu
• Flåmsbana na tle ściany doliny
• Wodospad Kjosfossen z peronu postojowego
• Undredal i jego kościół od strony wody
• Mgła wypełniająca fiord wczesnym rankiem

Co zobaczyć w okolicy?

Informacje praktyczne

O czym pamiętać

Flåm jest niewielki, a w sezonie obsługuje bardzo duży ruch — noclegi i bilety warto rezerwować wcześniej. Droga na Stegastein ma ograniczenia dla dużych pojazdów, więc kamperem lepiej sprawdzić zasady przed wyjazdem. Jeśli zależy ci na spokoju, planuj rejs i przejazd koleją poza godzinami, w których w porcie stoją statki wycieczkowe.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Aurlandsfjord — korytarz między ścianami

Aurlandsfjord nie imponuje rozmiarem, lecz proporcjami. Półtora kilometra wody między zboczami wznoszącymi się na kilkaset metrów daje wrażenie przemieszczania się korytarzem, a nie otwartym akwenem.

To również jeden z najwygodniejszych fiordów do zwiedzania bez samochodu — kolej dowozi wprost nad wodę, a stąd wypływają statki w stronę Nærøyfjordu. Cena tej wygody jest jednak widoczna w sezonie, gdy Flåm obsługuje ruch znacznie przekraczający jego rozmiar.