Aktualności

Pokojowy Nobel 2026 dla Navi Pillay. Dlaczego wręcza się go w Oslo?

4 min czytania

Ratusz w Oslo, miejsce ceremonii wręczenia Pokojowej Nagrody Nobla. Fot. Leonhard Lenz / Wikimedia Commons, CC0 (kadr)

Norweski Komitet Noblowski ogłosił w piątek 9 października w Oslo, że Pokojową Nagrodę Nobla za 2026 rok otrzymuje Navanethem „Navi” Pillay – 85-letnia prawniczka z Republiki Południowej Afryki. W czasach apartheidu broniła więźniów politycznych, a potem jako sędzia międzynarodowych trybunałów pomagała ścigać zbrodnie wojenne i ludobójstwo. Nagrodę odbierze 10 grudnia w ratuszu w Oslo.

🕊️ Laureatka
Navi Pillay
RPA, 85 lat
⚖️ Za co
prawo międzynarodowe
globalny porządek prawny
📅 Ceremonia
10 grudnia
ratusz w Oslo
🇵🇱 Polski laureat
Lech Wałęsa
Pokojowy Nobel 1983

Uzasadnienie komitetu

Komitet napisał, że nagroda trafia do osoby, która „z niezwykłą odwagą i uczciwością wskazała drogę w budowaniu globalnego porządku prawnego” i przyczyniła się do tego, że zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo są ścigane. Przewodniczący komitetu Jørgen Watne Frydnes podkreślał na konferencji, że system prawa międzynarodowego jest dziś pod ogromną presją, a jego instytucje są atakowane – i że nagroda jest wyraźnym sygnałem dla tych, którzy go podważają.

Kim jest Navi Pillay

lata apartheiduJako adwokatka w RPA broniła działaczy politycznych i walczyła o prawa więźniów politycznych, także na wyspie Robben Island, gdzie więziono Nelsona Mandelę.
trybunał dla RwandyByła sędzią Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy, który sądził sprawców ludobójstwa z 1994 roku.
MTK w HadzeZasiadała jako sędzia w Międzynarodowym Trybunale Karnym (ICC).
ONZPełniła funkcję Wysokiej Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka. Później przewodniczyła komisji śledczej ONZ, która we wrześniu 2025 roku uznała, że Izrael dopuścił się ludobójstwa w Strefie Gazy – Izrael odrzuca te oskarżenia. Komitet Noblowski nie wspomina tego raportu w uzasadnieniu.
dziśZasiada w składzie Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie, w której Mjanma jest oskarżona o ludobójstwo.

Premier Jonas Gahr Støre nazwał nagrodę „bardzo aktualną w czasie, gdy międzynarodowy porządek prawny jest pod poważną presją”.

Dlaczego Pokojowego Nobla wręcza się w Norwegii?

📜
Wola Alfreda Nobla
Szwedzki wynalazca zapisał w testamencie, że nagrody naukowe i literacką przyznają instytucje szwedzkie, a pokojową – komitet wybrany przez norweski parlament (Storting). Dlatego tylko ta jedna nagroda jest wręczana w Oslo.
🏛️
10 grudnia w ratuszu
Ceremonia odbywa się co roku 10 grudnia – w rocznicę śmierci Nobla – w ratuszu w Oslo, tego samego dnia co wręczenie pozostałych nagród w Sztokholmie. Wstęp tylko dla zaproszonych gości, uroczystość transmituje NRK.
🏢
Nobels Fredssenter
Przy porcie Aker Brygge, obok ratusza, działa Centrum Pokojowej Nagrody Nobla – muzeum poświęcone laureatom. Warto je odwiedzić, będąc w Oslo.
🇵🇱
Polski akcentJedynym Polakiem z Pokojową Nagrodą Nobla jest Lech Wałęsa, wyróżniony w 1983 roku. Nie mógł wtedy przyjechać do Oslo – nagrodę w jego imieniu odebrała żona, Danuta Wałęsa.

Słowniczek

Nobels fredspris
Pokojowa Nagroda Nobla
Den norske Nobelkomité
Norweski Komitet Noblowski
fredsprisvinner
laureat Pokojowej Nagrody Nobla
Oslo rådhus
ratusz w Oslo
folkerett
prawo międzynarodowe
menneskerettigheter
prawa człowieka

Najczęściej zadawane pytania

PytanieOdpowiedź
Kto dostał Pokojową Nagrodę Nobla w 2026 roku?Navanethem „Navi” Pillay – 85-letnia prawniczka z RPA, była sędzia międzynarodowych trybunałów i była Wysoka Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka. Ogłoszono to 9 października 2026 w Oslo.
Za co Navi Pillay otrzymała nagrodę?Według komitetu za to, że z niezwykłą odwagą i uczciwością wskazała drogę w budowaniu globalnego porządku prawnego i przyczyniła się do ścigania zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa.
Kiedy i gdzie odbędzie się wręczenie nagrody?10 grudnia 2026 roku w ratuszu w Oslo – w rocznicę śmierci Alfreda Nobla. Ceremonia jest dla zaproszonych gości, transmituje ją NRK.
Dlaczego Pokojową Nagrodę Nobla wręcza się w Norwegii?Tak zapisał w testamencie Alfred Nobel: nagrodę pokojową przyznaje komitet wybrany przez norweski Storting. Pozostałe nagrody Nobla są przyznawane i wręczane w Szwecji.
Czy Polak dostał Pokojową Nagrodę Nobla?Tak, Lech Wałęsa w 1983 roku. Nie mógł przyjechać do Oslo, więc nagrodę w jego imieniu odebrała żona Danuta.
Gdzie w Oslo można zobaczyć wystawę o laureatach?W Centrum Pokojowej Nagrody Nobla (Nobels Fredssenter) przy porcie, obok ratusza w Oslo.

Przydatne artykuły powiązane

Artykuł opisuje ogłoszenie z 9 października 2026 r. na podstawie komunikatu komitetu i doniesień medialnych. Zdjęcie: Leonhard Lenz / Wikimedia Commons, CC0.

 ·  9 października 2026