Øyeren to jedno z największych jezior Norwegii (ok. 73 km²), zaledwie 40 minut jazdy od Oslo. Na północy Glomma – najdłuższa rzeka kraju – tworzy tu deltę, drugą co do wielkości deltę jeziorną w krajach nordyckich. Chroni ją rezerwat Nordre Øyeren, w którym odnotowano ponad 250 gatunków ptaków. To Norwegia bez gór i fiordów: szuwary, piaszczyste łachy, kajaki i lornetki. Najlepiej przyjechać w czasie wiosennych i jesiennych przelotów.
Spis treści

1. Kiedy jechać – wybierz porę roku
2. Gdzie leży Øyeren
Jezioro leży na południowy wschód od Oslo, na pograniczu gmin Lillestrøm, Rælingen, Enebakk i Indre Østfold. Od centrum stolicy dzieli je ok. 30–40 km. Wpadają do niego Glomma, Nitelva i Leira, a woda odpływa na południu – dalej jako Glomma w stronę morza.

3. Delta Glommy
4. Ostoja ptaków

Nordre Øyeren to jedna z najważniejszych ostoi ptactwa wodnego i błotnego w Norwegii – odnotowano tu ponad 250 gatunków. Wiosną i jesienią zatrzymują się tu na odpoczynek i żerowanie ptaki wędrowne: kaczki, gęsi, siewkowate. Gniazdują m.in. czaple, kormorany i bieliki. Szczyt wiosennej wędrówki przypada zwykle na kwiecień i maj, jesiennej – na wrzesień i październik.
5. Zmienny poziom wody

Jezioro jest regulowane – jego poziom waha się w normalnych warunkach o ok. 2,4 m. Przed wypadem kajakiem sprawdź aktualny stan wody.
6. Fetsund Lenser – spław drewna
Przy północnym krańcu jeziora stoją Fetsund Lenser – drewniane zapory i pomosty, na których sortowano drewno spławiane Glommą. Spław drewna przez Øyeren trwał od czasów wikingów aż do 1985 roku. Pnie zatrzymywano tu, rozdzielano według właścicieli i kierowano dalej. Dziś to muzeum z ekspozycją także o przyrodzie delty – najlepsze miejsce na start: z historią, ścieżkami i widokiem na deltę.
7. Jak zwiedzać rezerwat – checklista
To rezerwat, a nie park rekreacyjny. Część delty jest zamknięta w sezonie lęgowym, a poza wyznaczonymi trasami obowiązują ograniczenia. Spłoszone stado traci energię potrzebną na dalszą wędrówkę, a porzucone gniazdo to stracony sezon.
8. Dojazd i okolica

W okolicy warto też zobaczyć Lillestrøm i Oslo. Inne spokojne miejsca nad wodą na południu kraju: Ytre Hvaler i Verdens Ende.
Najczęściej zadawane pytania
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| Czy Øyeren to największe jezioro Norwegii? | Nie. Øyeren (ok. 73 km²) należy do największych jezior w kraju, ale największym jest Mjøsa. Øyeren jest za to najbogatszym w gatunki ryb jeziorem Norwegii – żyje w nim ponad 25 gatunków. |
| Czy delta Glommy jest na liście UNESCO? | Nie. Delta jest chroniona jako rezerwat przyrody Nordre Øyeren, utworzony w 1975 roku. |
| Ile gatunków ptaków można tu zobaczyć? | W rejonie delty odnotowano ponad 250 gatunków. Najwięcej ptaków jest podczas przelotów wiosną i jesienią. |
| Kiedy najlepiej obserwować ptaki? | W kwietniu i maju oraz we wrześniu i październiku – w szczycie wędrówek. |
| Czy można pływać kajakiem po Øyeren? | Tak, ale omijaj strefy chronione (zwłaszcza w sezonie lęgowym) i sprawdź poziom wody, który zmienia się w ciągu roku. |
| Jak daleko jest Øyeren od Oslo? | Ok. 30–40 km – autem ok. 40 minut do Fetsund, albo pociągiem do Lillestrøm i dalej autobusem. |
| Co to jest Fetsund Lenser? | Dawne zapory i pomosty do sortowania drewna spławianego Glommą – spław trwał do 1985 roku. Dziś to muzeum i dobry punkt startowy do poznania delty. |
Przydatne artykuły powiązane
Artykuł ma charakter informacyjny i turystyczny. Strefy zamknięte w rezerwacie, poziom wody i godziny otwarcia Fetsund Lenser zmieniają się w ciągu roku – sprawdź je przed wyjazdem. Zdjęcia: kolekcja własna.