Norweski urząd ds. energii i zasobów wodnych NVE zagroził karą firmie Nscale Norway, która buduje w Kvandal pod Narwikiem ogromne centrum danych – projekt znany jako Stargate Norway, realizowany razem z Akerem i OpenAI. Powód: budowę rozpoczęto bez wymaganej prawem analizy, jak wykorzystać ciepło odpadowe z serwerowni. Firma ma czas do 15 listopada.
Co się stało?
We wtorek 29 września NVE wysłało firmie Nscale Norway zapowiedź nałożenia tvangsmulkt – kary pieniężnej, która ma zmusić do wykonania obowiązku. Według NVE firma zaczęła budować centrum danych w Kvandal, nie przedstawiając wcześniej analizy kosztów i korzyści wykorzystania ciepła odpadowego (overskuddsvarme). Urząd przypominał o tym już latem.
Dyrektor NVE Inga Nordberg określiła brak analizy przed rozpoczęciem budowy jako poważne naruszenie ustawy o energii. Jeśli Nscale nie złoży analizy do 15 listopada 2026 roku, kara stanie się realna. Jej wysokości NVE nie podało.

Dlaczego ciepło z serwerów jest takie ważne?
Serwery zużywają ogromne ilości prądu i prawie cała ta energia zamienia się w ciepło, które trzeba odprowadzić. Zamiast je tracić, można nim ogrzewać budynki przez sieć ciepłowniczą (fjernvarme) albo wykorzystać w przemyśle. Dlatego od 1 kwietnia 2025 roku ustawa o energii (energiloven, § 7-2) wymaga od każdego centrum danych o mocy powyżej 2 MW analizy kosztów i korzyści wykorzystania ciepła. NVE musi ją zatwierdzić, zanim rozpocznie się budowa.
Co odpowiada Nscale?
Szef Nscale na Skandynawię Stian Jenssen powiedział E24, że firma jest zaskoczona zapowiedzią kary. Według niego Nscale od dawna rozmawia z NVE o wykorzystaniu ciepła, a wstępną wersję raportu przesłała 1 września.
Czym jest Stargate Norway?
Projekt ogłosili w lipcu 2025 roku Nscale, Aker i OpenAI. To pierwsza europejska lokalizacja programu OpenAI „OpenAI for Countries”. Kvandal pod Narwikiem wybrano ze względu na dostęp do energii wodnej, chłodny klimat i istniejącą infrastrukturę przemysłową. Według zapowiedzi partnerów pierwsza faza ma dostarczyć do końca 2026 roku ok. 100 000 procesorów graficznych Nvidia. To jedna z największych inwestycji w infrastrukturę sztucznej inteligencji w Europie – a zarazem duży projekt budowlany w północnej Norwegii.
Najczęściej zadawane pytania
| Pytanie | Odpowiedź |
|---|---|
| Dlaczego NVE grozi karą Nscale? | Bo firma zaczęła budować centrum danych w Kvandal pod Narwikiem bez zatwierdzonej analizy kosztów i korzyści wykorzystania ciepła odpadowego, wymaganej od 1 kwietnia 2025 roku dla centrów danych powyżej 2 MW. |
| Do kiedy Nscale ma złożyć analizę? | Do 15 listopada 2026 roku. Jeśli tego nie zrobi, NVE może nałożyć tvangsmulkt, czyli karę przymuszającą. Jej wysokości nie podano. |
| Czym jest Stargate Norway? | To projekt centrum danych dla sztucznej inteligencji, ogłoszony w lipcu 2025 roku przez Nscale, Akera i OpenAI, w Kvandal pod Narwikiem. Ma mieć 230 MW mocy z możliwością rozbudowy do 290 MW. |
| Dlaczego centrum danych buduje się akurat w Narwiku? | Według partnerów projektu ze względu na dostęp do energii wodnej, chłodny klimat i istniejącą infrastrukturę przemysłową w Kvandal pod Narwikiem. |
| Po co analiza ciepła odpadowego? | Serwery zamieniają prawie całą zużytą energię w ciepło. Analiza ma pokazać, czy da się je wykorzystać, np. do ogrzewania budynków przez sieć ciepłowniczą albo w przemyśle, zamiast je tracić. |
| Czy budowa została wstrzymana? | Nie. NVE nie nakazało wstrzymania budowy, lecz żąda złożenia wymaganej analizy wykorzystania ciepła. |
Przydatne artykuły powiązane
- Norgespris 2026 – ile zaoszczędzisz na prądzie?
- Norweski fundusz inwestycyjny – największy na świecie
- Praca w Norwegii – poradnik dla Polaków
Artykuł opisuje stan na 30 września 2026 r. według komunikatu NVE i cytowanych mediów. Zdjęcie serwerowni jest ilustracyjne (Magnific.com).