Eidfjorden

Gdzie znajduje się Eidfjorden?

Eidfjorden znajduje się w regionie Vestland, w zachodniej Norwegii, w historycznym regionie Hardanger. Fiord wcina się głęboko w ląd i stanowi wewnętrzną część Hardangerfjordu. Jego zewnętrzna granica znajduje się w rejonie Ulgenes, przy przejściu w Utnefjorden. Od tego miejsca fiord prowadzi w kierunku miejscowości Eidfjord, gdzie kończy się przy ujściu rzeki Eio.

Za Eidfjordem system wodny nie kończy się jednak całkowicie. Fiord kontynuuje się dalej na wschód jako Simadalsfjorden.

Eidfjorden znajduje się więc w jednym z najbardziej górzystych fragmentów zachodniej Norwegii, gdzie krajobraz fiordowy bardzo szybko przechodzi w wysokie tereny górskie.

Eidfjorden na mapie

Najłatwiej zrozumieć położenie Eidfjorden, patrząc na mapę. Fiord biegnie z zachodu na wschód, a na jego końcu — w miejscu, gdzie dolina zwęża się między górami — leży miejscowość Eidfjord. Stąd drogi prowadzą dalej w głąb lądu, w kierunku Måbødalen, Vøringsfossen i rozległego płaskowyżu Hardangervidda.

Eidfjorden jako część Hardangerfjordu

Żeby dobrze zrozumieć położenie Eidfjorden, trzeba spojrzeć na cały system Hardangerfjordu. Hardangerfjord ma około 180 kilometrów długości i należy do najdłuższych fiordów świata. Jego liczne odnogi wcinają się w ląd, tworząc rozległy system zatok i fiordów. Eidfjorden znajduje się w jego najbardziej wewnętrznej części.

W praktyce oznacza to, że jadąc lub płynąc w kierunku Eidfjord, stopniowo oddalamy się od otwartego morza. Krajobraz staje się bardziej zamknięty, góry są coraz bardziej dominujące, a doliny prowadzą bezpośrednio w stronę wysokich obszarów górskich. Eidfjorden jest więc dobrym przykładem tego, jak wygląda wewnętrzna część dużego norweskiego systemu fiordowego.

Jak powstał Eidfjorden?

Dzisiejszy kształt Eidfjorden jest wynikiem działania lodowców. Podczas kolejnych epok lodowcowych ogromne masy lodu przemieszczały się przez doliny zachodniej Norwegii. Lód działał jak potężne narzędzie erozyjne — pogłębiał istniejące doliny, poszerzał je i usuwał materiał skalny.

Po ustąpieniu lodowców doliny zostały zalane przez wodę morską. W ten sposób powstały charakterystyczne dla Norwegii głębokie doliny U-kształtne wypełnione wodą, czyli fiordy.

Eidfjorden doskonale pokazuje ten proces. Stromo opadające zbocza i duża głębokość akwenu są pozostałością wielokrotnego działania lodowców. Nie jest to więc zwykła zatoka morska. To dolina wyrzeźbiona przez lód, która po zakończeniu epoki lodowej została zalana przez morze.

Jak długi i głęboki jest Eidfjorden?

Eidfjorden wraz z Simadalsfjorden ma około 28 kilometrów długości. Największa głębokość Eidfjorden wynosi około 725 metrów, a najgłębsze miejsce znajduje się w zewnętrznej części fiordu. To bardzo dużo, szczególnie jeśli zestawimy tę wartość z wysokością otaczających gór.

Fiord nie jest jednak jednolity na całej długości. Występują tutaj miejsca głębsze i płytsze, a podwodne ukształtowanie dna jest równie istotne dla jego wyglądu jak zbocza widoczne ponad powierzchnią wody.

Krajobraz wokół Eidfjorden

Najbardziej charakterystyczną cechą Eidfjorden jest kontrast skali. Na pierwszym planie znajduje się woda. Nad nią wznoszą się strome zbocza, które dalej przechodzą w wysokie partie górskie.

W wielu miejscach nie ma łagodnego przejścia pomiędzy fiordem a górami. Zbocze zaczyna się praktycznie przy samym brzegu. Właśnie dlatego stojąc nad fiordem, można odnieść wrażenie, że góry są znacznie wyższe, niż wynikałoby to z samej wysokości nad poziomem morza.

Krajobraz jest dodatkowo zmieniany przez wodę spływającą z gór. Po intensywnych opadach i podczas topnienia śniegu na zboczach pojawiają się dziesiątki mniejszych strumieni i wodospadów. Latem można więc zobaczyć na tych samych zboczach zarówno zieloną roślinność, jak i białe pasma spływającej wody.

Góry i doliny wokół fiordu

Eidfjorden jest otoczony przez rozległy system gór i dolin. W północnej i północno-wschodniej części gminy krajobraz jest głęboko przecięty przez Eidfjorden oraz doliny prowadzące w kierunku jego brzegów. Store norske leksikon wskazuje między innymi Simadalen, Hjølmadalen i dolinę Bjoreio jako najważniejsze formy terenu tego obszaru.

Na południu i wschodzie krajobraz przechodzi natomiast w rozległe tereny Hardangerviddy. To bardzo wyraźny kontrast. Z jednej strony mamy głęboko wcięty fiord i strome doliny. Z drugiej — rozległy, znacznie bardziej otwarty płaskowyż górski.

Około 90 procent powierzchni gminy Eidfjord znajduje się powyżej 900 metrów nad poziomem morza, a duża część tego obszaru należy do Hardangerviddy. To właśnie dlatego okolice Eidfjorden są tak interesujące geograficznie.

Rzeki wpadające do Eidfjorden

Eidfjorden jest końcowym elementem rozległego systemu rzek i jezior. Jednym z najważniejszych cieków jest Eio, rzeka o długości około dwóch kilometrów, która wypływa z Eidfjordvatnet i uchodzi bezpośrednio do Eidfjorden. Eio przepływa przez miejscowość Eidfjord.

Do Eidfjordvatnet dopływają natomiast między innymi Bjoreio i Veig, które zbierają wodę z dużych obszarów górskich. Cała zlewnia systemu ma około 1147 km².

Oznacza to, że woda znajdująca się w Eidfjorden pochodzi nie tylko z bezpośrednich opadów czy małych strumieni na zboczach. Znaczna część pochodzi z rozległego systemu górskich rzek, jezior i dolin. To kolejny element pokazujący, jak mocno fiord jest związany z całym krajobrazem znajdującym się powyżej niego.

Eidfjord – miejscowość na końcu fiordu

Na końcu Eidfjorden znajduje się Eidfjord, niewielka miejscowość będąca administracyjnym centrum gminy o tej samej nazwie. Zabudowa znajduje się w bardzo charakterystycznym miejscu — pomiędzy wodą a górami. Właśnie tutaj do fiordu uchodzi Eio.

Położenie miejscowości pokazuje typowy schemat osadnictwa w zachodniej Norwegii. Dostępna przestrzeń jest ograniczona przez strome zbocza, dlatego zabudowa koncentruje się na niewielkich obszarach wzdłuż brzegu i dolin.

Eidfjord jest również ważnym punktem komunikacyjnym dla osób jadących w kierunku Hardangerviddy.

Eidfjordvatnet – jezioro w głębi doliny

Kilka kilometrów za Eidfjordem, przy miejscowości Øvre Eidfjord, leży Eidfjordvatnet. To jezioro, a nie fiord — mimo że krajobraz wokół niego wygląda niemal identycznie jak nad samym Eidfjorden. Otaczają je te same strome, wypolerowane przez lodowiec ściany, a woda ma charakterystyczny, mleczno-zielonkawy odcień pochodzący od drobnych minerałów niesionych przez górskie rzeki.

Z Eidfjordvatnet wypływa Eio i po około dwóch kilometrach uchodzi do fiordu. Dla odwiedzających to miejsce ma jedną dużą zaletę: jest wyraźnie spokojniejsze niż brzeg fiordu w samym Eidfjord, a płaskie, piaszczyste brzegi pozwalają podejść do samej wody.

Simadalsfjorden – przedłużenie Eidfjorden

Na wschód od Eidfjord znajduje się Simadalsfjorden. Nie jest to osobny, niezależny system fiordowy. Jest traktowany jako dalsza część Eidfjorden i ciągnie się około czterech kilometrów w kierunku ujścia rzeki Sima.

W efekcie przy określaniu całkowitej długości tego systemu podaje się około 28 kilometrów dla Eidfjorden wraz z Simadalsfjorden.

Simadalen, znajdujące się dalej w głąb lądu, jest kolejną głęboką doliną wykształconą przez procesy lodowcowe. To właśnie takie doliny nadają całemu regionowi charakterystyczny, „wycięty” w górach wygląd.

Eidfjorden i Hardangervidda

Jedną z najważniejszych cech geograficznych Eidfjorden jest jego bliskość do Hardangerviddy. Hardangervidda jest ogromnym górskim płaskowyżem zajmującym znaczną część południowej Norwegii.

W gminie Eidfjord kontrast pomiędzy płaskowyżem a fiordem jest szczególnie wyraźny. Na dużej wysokości teren staje się bardziej otwarty i łagodny. W kierunku Eidfjorden krajobraz gwałtownie się zmienia — pojawiają się głębokie doliny i strome zbocza.

To właśnie tędy prowadzą naturalne przejścia pomiędzy wyżynnym krajobrazem Hardangerviddy a fiordem.

Eidfjorden z perspektywy wody

Fiord najlepiej pokazuje swoją skalę, gdy ogląda się go z poziomu wody. Z brzegu często zwracamy uwagę przede wszystkim na najbliższe zbocze. Z łodzi lub statku można natomiast zobaczyć, jak kolejne warstwy gór układają się wzdłuż całej doliny.

Widać wtedy również, jak niewielkie wydają się zabudowania znajdujące się na brzegu. To właśnie dlatego rejs po fiordzie daje zupełnie inne wrażenia niż przejazd samochodem jego brzegiem.

Hardangerfjord jest obsługiwany przez połączenia i rejsy turystyczne, które pozwalają oglądać krajobraz regionu od strony wody.

Eidfjorden o każdej porze roku

Eidfjorden dla fotografów

Eidfjorden jest miejscem, które daje bardzo dużo możliwości fotograficznych. Najbardziej oczywisty kadr to oczywiście fiord otoczony górami, ale warto szukać również mniejszych elementów.

• Odbicia gór w spokojnej wodzie
• Niewielkie miejscowości na tle ogromnych zboczy
• Wodospady spływające po ścianach dolin
• Mgła pomiędzy górami
• Łodzie i statki na tle fiordu
• Drogi prowadzące wzdłuż brzegu
• Kontrast zielonych dolin i skalistych szczytów
• Płaskie, piaszczyste brzegi Eidfjordvatnet

Co zobaczyć w okolicy Eidfjorden?

Eidfjorden sam w sobie jest głównym punktem regionu, ale jego położenie sprawia, że w niedalekiej odległości znajduje się kilka bardzo znanych atrakcji. Poniżej zestawienie najważniejszych z nich wraz z orientacyjną odległością od miejscowości Eidfjord.

Odległości podane orientacyjnie, liczone drogą od centrum Eidfjord.

Informacje praktyczne

Kiedy przyjechać?

Jeżeli głównym celem jest zobaczenie krajobrazu fiordu, najbardziej uniwersalnym okresem jest późna wiosna, lato i początek jesieni. Latem łatwiej połączyć zwiedzanie fiordu z górskimi wycieczkami.

Jeżeli natomiast najważniejsza jest fotografia, warto rozważyć również jesień. Krótszy dzień oznacza niżej położone słońce, a zmieniająca się roślinność może dodatkowo urozmaicić kadry.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Eidfjorden – gdzie góry spotykają się z wodą

Eidfjorden jest jednym z najlepszych przykładów krajobrazu, który ukształtował zachodnią Norwegię. Głęboki fiord, strome zbocza, doliny, rzeki i wysokie góry tworzą tutaj jeden spójny system krajobrazowy. Co ważne, nie jest to izolowana zatoka — Eidfjorden jest częścią ogromnego Hardangerfjordu, a jego doliny prowadzą dalej w kierunku Hardangerviddy.

Właśnie ta zależność między fiordem a górami jest najciekawszą cechą tego miejsca. Na dole znajduje się morze, kilkaset metrów wyżej zaczynają się strome zbocza, a jeszcze dalej rozciągają się wysokie tereny górskie. W niewielkiej odległości można więc przejść od fiordu do wysokogórskiego krajobrazu Hardangerviddy.

To właśnie dlatego Eidfjorden jest czymś więcej niż kolejnym malowniczym fiordem na mapie Norwegii. Jest miejscem, w którym bardzo wyraźnie widać, jak lód, woda i góry przez tysiące lat stworzyły jeden z najbardziej charakterystycznych krajobrazów Europy.